Participatiewet in balans

Ja, bij een afspraak op het gemeentehuis of bij de aanvraag van (bijzondere) bijstand moet u zich identificeren. Dit kan met een geldig paspoort of identiteitsbewijs. Vanaf 1 januari 2026 mag dit ook met een geldig Nederlands of Europees rijbewijs.

Bent u jonger dan 27 jaar en vraagt u een bijstandsuitkering aan, dan geldt eerst een zogenaamde zoekperiode van vier weken. Tijdens deze verplichte zoekperiode moet u 28 dagen actief op zoek gaan naar werk en onderzoeken of u weer naar school kunt. Vindt u na deze vier weken nog geen baan of opleiding, dan ontvangt u een uitnodiging voor een gesprek en gaan wij verder met uw aanvraag.

Er zijn situaties waarin de zoekperiode niet geldt. Nadat u een melding heeft gedaan voor een bijstandsaanvraag, neemt de gemeente contact met u op. In dit telefoongesprek wordt samen bekeken of de zoekperiode voor u geldt.

Valt u onder een bijzondere situatie? Dan hoeft er geen zoekperiode te zijn en kunt u direct een aanvraag indienen. Wij starten daarna meteen met het behandelen van uw aanvraag.

Heeft u hulp nodig bij de melding of bij de aanvraag? Dan kunt u terecht bij Welstad. Daar werken onafhankelijke cliëntondersteuners (OCO’s) die u gratis kunnen helpen en met u meedenken.

Kunt u door bijzondere omstandigheden niet op tijd een bijstandsuitkering aanvragen, dan bekijken wij of de uitkering alsnog op een eerdere datum kan ingaan. De ingangsdatum van uw uitkering kan maximaal drie maanden eerder liggen.

Bent u aan het werk geweest, maar moet u binnen twaalf maanden opnieuw een bijstandsuitkering aanvragen, dan kan dit vaak met een verkort aanvraagformulier. U hoeft dan minder gegevens aan te leveren bij de gemeente.

Wilt u een formulier voor een verkorte aanvraag ontvangen, neem dan contact met ons op. 

Vermogen is de waarde van al uw bezittingen (ook het vermogen van uw partner en/of kinderen onder de 18 jaar telt mee), bijvoorbeeld:

• Spaargeld
• De waarde van een auto, motor, scooter, boot of huis
• Beleggingen of crypto (digitaal geld dat u alleen op internet kunt gebruiken)

Heeft u schulden, dan mag u deze van het vermogen aftrekken. U moet wel kunnen aantonen dat u deze schulden moet terugbetalen. Studieschulden of schulden aan familie of vrienden mag u niet aftrekken.

Hoe wordt mijn vermogen berekend?

Vanaf 2026 kijken wij anders naar uw vermogen. Wij kijken niet meer naar het vermogen dat u had op het moment van de uitkeringaanvraag, maar naar het vermogen dat u op dit moment bezit.

Hoeveel vermogen mag ik hebben? 

In de tabel hieronder staat het maximale vermogen dat u vanaf 1 januari 2026 mag hebben:

 

Wanneer uw vermogen boven de grens uitkomt, moet u dit direct aan ons doorgeven.

Mag ik een gift aannemen?

Ontvangt u een bijstandsuitkering (alleen of samen), dan mag u maximaal € 1.200,00 aan giften per jaar aannemen.

Een gift is iets dat u ontvangt waarvoor u niets hoeft terug te betalen, bijvoorbeeld geld, een tas boodschappen of een rekening die iemand anders voor u betaalt.

Wanneer hoeft u giften niet door te geven?

Als de totale waarde van de giften onder de € 1.200,00 per jaar blijft, hoeft u deze niet door te geven. Houd daarom goed bij welke giften u in een jaar ontvangt.

Wanneer geeft u giften wel door?

Krijgt u in één jaar meer dan € 1.200,00 aan giften of twijfelt u of iets een gift is, dan moet u dit altijd doorgeven. Hieronder staan voorbeelden van wat wel en niet als gift geldt:

 

Als de giften samen hoger zijn dan € 1.200,00, moet u dit aan ons doorgeven. Wij beoordelen dan waarvoor u de giften heeft ontvangen en bepalen of deze vrijgelaten kunnen worden of als inkomen of vermogen moeten worden gerekend.

Mag ik gokken of crypto kopen?

Gokken of het kopen van cryptomunten, zoals bitcoin, is toegestaan, maar kan invloed hebben op uw bijstandsuitkering.

Wat moet u weten over gokken?

• Winsten uit gokken worden als inkomen gezien en worden verrekend met uw uitkering.
• Alleen de winst telt, niet het ingezette bedrag.
• Gepind geld in een casino wordt gezien als minimale winst.
• Wint u meer dan het gepinde bedrag, dan moet u ook dit hogere bedrag doorgeven.

Wat moet u altijd doorgeven?

• Het bedrag dat u heeft gewonnen
• Het bedrag dat u heeft gepind

Wat moet u weten over crypto?

• Heeft u cryptocurrency, dan moet u dit aan ons doorgeven.
• Wij kunnen u vragen te verklaren waar de middelen vandaan komen om uw crypto-accounts te voeden.
• Heeft u inkomsten of vermogen uit crypto, dan moet u dit ook doorgeven.

Het doorgeven van gewonnen bedragen en crypto valt onder uw informatieplicht als u een uitkering ontvangt. Na het doorgeven beoordelen wij of dit gevolgen heeft voor uw uitkering of het vermogen.

Mag ik bijverdienen?

Vanaf 2026 is het voor jongeren onder de 27 jaar mogelijk om bij te verdienen zonder gekort te worden op de bijstandsuitkering. Dit noemen wij de bijverdienregeling. Voor deze jongeren betekent dit dat zij in 2026 extra inkomen mogen hebben bovenop hun uitkering. Zie de tabel hieronder voor de details:

 

Wonen u en uw partner samen en zorgt u voor elkaar, dan kunnen wij u als gezamenlijke huishouding zien. Wij doen dit automatisch als u in de twee jaar vóór uw samenwoning nog getrouwd was of daaraan gelijkgesteld. In dat geval ontvangt u samen één uitkering. In andere gevallen beoordelen wij of u een gezamenlijke huishouding vormt.
 

Verleent of ontvangt u mantelzorg, dan wordt hier rekening mee gehouden bij uw bijstandsuitkering. Moet u tijdelijk bij elkaar op één adres verblijven, meld dit dan bij ons. Wij beoordelen dan of dit gevolgen heeft voor uw uitkering of die van de zorgontvanger.

In 2027 gaan de veranderingen van de Participatiewet door. De wet wordt in drie fases menselijker gemaakt, waardoor te starre regels verdwijnen. Eind 2026 verschijnt de complete lijst met veranderingen voor het volgende jaar op deze website.